Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü hijyen olarak tanımlanır.
Her insan kendi temizliğinden sorumludur. Çocuk yaşlarda anne, baba veya öğretmenler tarafından çoğu zaman bizzat yapılarak öğretilen temizlik uygulamalarının, çocukluktan sonra bireyin kendisi tarafından yapılması gerekmektedir. Örneğin; tuvaletten sonra ve yiyeceklere dokunmadan önce ellerin yıkanması bir alışkanlık olmalıdır. Her gün yapılan işler arasında banyo yapma bir başka temizlik uygulamasıdır.
Temizliğin sadece görünür kirlenme olduğunda yapılması yeterli değildir. Örneğin; uykudan uyanınca yüzün yıkanması, çamaşırların değiştirilmesi, gündelik temizlik uygulamalarıdır.
Su ve sabun olmadan temizlikten bahsetmek olası değildir. Gelişmiş toplumlarda kişisel temizlikte en fazla kullanılan malzemelerin başında su ve sabun gelmektedir. Bunun yanı sıra banyo süngerleri, lifleri, diş fırçaları, el ve ayak temizliği ile vücut temizliğinde kullanılan fırçalar, tırnak makası ilk akla gelen temizlik araçlarıdır. Bunların tümü başkalarıyla paylaşılmaması gereken, kişisel temizlik araçlarıdır.
Başta kişinin kendi sağlığı olmak üzere, başkalarının da sağlığını korumanın en önemli aracı temizliktir. Sadece beden temizliği değil, kullanılan her şeyi ve her ortamı temiz tutmak da temiz olmanın gereğidir.
FARKLI ORTAMLARIN TEMİZLİK ÖZELLİKLERİ
1. Yerler ve Yüzeyler
· Temizlik sırasında olabildiğince çok yüzeye ulaşmak için, hareket edebilen eşyalar
yerlerinden oynatılır.
· Vakumlu süpürge ile toz kaldırmadan süpürülür.
· Süpürme sonrası arap sabunlu su ile ıslatılmış paspasla silinir.
· Uzun süre temizlenmemiş, kalıcı kirler bulunan ortamların temizliği özen ister.
Yerlerin önce ıslatılarak, spatula gibi kazıyıcılar yardımıyla, mekanik olarak
temizlenmesi gerekebilir.
· Mobilyaların tozları, nemli bezle silinir. Lekeler varsa, yüzeyi bozmayacak özel
temizleyiciler ya da deterjan kullanılarak temizlenmeli, kuru bez ya da nemli bezle
son bakım yapılmalıdır.
· Fayans yüzeyler her gün arap sabunlu nemli bezle silinir. Sabunsuz bezle durulanır.
· Camlar, çerçeveler ve kapılar, en geç ayda bir, arap sabunlu su ile ıslatılmış
bezle temizlenir ve sabunsuz bezle durulanır.
· Kapı kolları, banko ya da merdiven kenarı gibi çok kişinin ellerinin değdiği
yüzeyler, önce sıcak su ve arap sabunuyla, daha sonra dezenfektan eklenmiş suyla
silinir.
· Perdeler ve diğer kumaş materyal en geç iki ayda bir çamaşır makinesinde uygun
programla yıkanır ya da gerekirse kuru temizleme yapılır.
· Pano, tablo, ayna, abajur ve radyatör petekleri de temizlenecek yüzeyler
arasındadır ve mobilyalar gibi temizlenir.· Akıtmayan naylon torbalar ile birlikte
kullanılan çöp kovaları, en geç haftada bir, mekanik temizlik yapıldıktan sonra
deterjanlı su ile fırçalanarak temizlenir, kurulanır.
2. Buzdolapları
· Dış kısmının yüzey olarak temizlenmesi, içinin düzenli kullanılması gereği
dışında, otomatik eriticili değilse, buzluğun bakımı düzenli olarak yapılmalı, iç
yüzeyleri ve raflar deterjanlı sıcak su ile silinmelidir.
· İçinde yalnızca besinler bulundurulmalıdır.
3. Lavabo ve Tuvaletler
. Önce görünür kirler ıslatılarak temizlik fırçalarının kazıyıcı kenarları da
kullanılarak temizlenir.
· Toz ya da sıvı, ovucu bir deterjanla önce fırçalanarak temizlenir ve su ile
durulanır.
· Musluk başları da toz ya da ovucu bir deterjanla, başka bir fırça ya da bez
kullanılarak temizlenir.
· Sabunlukların dış yüzey temizliği her temizlikte yerine getirilmelidir. Sıvı
sabunlar bittiğinde sabunluklar fırçalanarak temizlenip, kurulanmalı ve bu
işlemlerden sonra yeniden doldurulmalıdır.
· Evyelerin dışında kalan yer ve yüzeyler yukarıda belirtildiği gibi temizlenir.
· Tuvalet ve lavabo fırçaları ayrı olmalı, başka yüzeylerde kullanılmamalı ve temas
ettirilmemelidir
Temizlik sırasında kullanılan malzemeler ve bunların bakımı da özen ister. Temizlik
sırasında eldiven kullanmakta yarar vardır. Burada amaç el cildinin korunmasıdır.
Eldiven giyilmeden önce eller kurallara uygun olarak yıkanır ve kurulanır.
Kirliliğin yayılmasının eldivenler aracılığıyla olabileceği unutulmamalıdır. Atık
bulaşmış eldivenler, kendileri de birer bulaştırıcı araç olurlar. Bu nedenle
temizlik sırasında eldivenler, faraş ve fırça gibi bir araç kullanmadan doğrudan,
atıklarla temas ettirilmemelidir.
Deterjanların doğa kirliliğinde önemli payı olduğu bilinmektedir. Bu nedenle
gereksinimi karşılayacak en az miktarda kullanılmasına özen gösterilmelidir.
Durulanarak yüzeylerde bulanık görüntü yapmayacak şekilde temizlenirler. Yüzey ve
yerlerin kaplamalarına zarar vermeyecek özellikte olanlar kullanılmalıdır. Arap
sabunu da sulandırılarak akışkan kıvamda deterjan gibi kullanılabilir. Arap sabunu
ile hazırlanmış temizlik suyuna hiç bir zaman çamaşır suyu karıştırılmamalıdır.
Karıştırılırsa etkileri azalacağı gibi ortama zehirli gazların çıkmasına neden
olunur.
Temizlik bezleri ısıya dayanıklı, tüy bırakmayacak, yumuşak pamuklu kumaşlardan
yapılmış sağlam bezler olmalıdır. Kuru ya da nemlendirilmiş olarak, kirlendikçe su
ve sabun ya da deterjanla temizlenip durulanarak kullanılır. Yırtılınca
yenilenirler. Sıcak su ile yıkanamama özelliği ve gözenekleri nedeniyle çok geniş
alan oluşturdukları için temizlenmeleri zor olan plastik süngerler bez yerine
kullanılmamalıdır. Görünür biçimde yıprandıklarında yer paspasları yenilenmelidir.
Temizlik fırçaları esnek ve hareketli ancak kuvvet uygulayacak kadar sağlam ve ısıya
dayanıklı olmalıdır. Bu özellikleri bozulduğunda kullanılmayıp yenilenmelidir.
Kategoriler
